اردشیر محصص، کاریکاتوریست، طراح و نقاش برجسته ایرانی، در ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در رشت و در خانوادهای فرهنگی به دنیا آمد. او در نوجوانی استعداد خود را در هنرهای تجسمی نشان داد. تحصیلات متوسطه را در تهران و سپس رشته حقوق را در دانشگاه تهران (۱۳۴۱) به پایان رساند و مدتی نیز در دستگاه دولتی کار کرد، اما خیلی زود از کار حقوقی کناره گرفت و تمام وقت به طراحی و کاریکاتور پرداخت.
محصص از دهه چهل با انتشار طرحهایش در کتابها و مجلات شناخته شد. نقطه عطف فعالیت او همکاری با احمد شاملو در «کتاب هفته» بود که باعث شد نامش به عنوان طراح صاحبسبک مطرح شود. پس از تعطیلی کتاب هفته، مدتی در روزنامه کیهان طرحهای سیاسی و اجتماعی منتشر کرد. او بعدها مدتی با «کتاب جمعه» نیز همکاری داشت.
اردشیر محصص از پایهگذاران کاریکاتور جدید در ایران به شمار میآید و منتقدانی چون جواد مجابی اهمیت او را در حد «بنیانگذار کاریکاتور نوین ایران» دانستهاند. آثارش با خطوط لرزان، ساده، گاه هندسی و محتوای انتقادی شناخته میشود؛ آثاری که اغلب تصویری بیواسطه از جامعه و فرهنگ ایرانی ارائه میدهند. خود او میگفت: «من آنچه میبینم میکشم؛ کاریکاتورها اسناد یک عصرند.»
در مسیر حرفهایاش، تحت تأثیر رولان توپور، طراح فرانسوی نیز قرار گرفت. بسیاری از فعالان هنرهای تصویری، از جمله داوود شهیدی و علی درخشی، محصص را هنرمندی جهانی و نظریهپرداز طنز گرافیک میدانند.
خانواده او نیز چهرههای هنری برجسته دارد: ایراندخت محصص (خواهرش) از استادان و نظریهپردازان کاریکاتور و بهمن محصص (پسرعمویش) از مهمترین نقاشان و مجسمهسازان معاصر ایران است.
او از دهه پنجاه شمسی با نمایش آثارش در ایران و خارج از کشور مورد توجه بینالمللی قرار گرفت؛ از جمله نمایشگاه گراهام در نیویورک (۱۳۵۴) و نمایش آثارش در موزه هنرهای مدرن نیویورک (MoMA) در سال ۲۰۰۶. همچنین دو کتاب «اردشیر محصص، تاریخی کوتاه» و «زندگی در ایران» در سال ۱۹۹۴ در آمریکا منتشر شد.
محصص پس از انقلاب به نیویورک مهاجرت کرد و سالها با بیماری پارکینسون دستوپنجه نرم کرد. سرانجام در ۱۸ مهر ۱۳۸۷، در ۷۰ سالگی در نیویورک درگذشت.
English
