فارسیFrom Letterform to Pop: The Visual World of Hamid Tolouei Fard
A Story of Memory, Everyday Life, and Characters Traveling Across Time and Cultures
If Tintin were to step out of the pages of a comic book today, where would he go? What if he found himself wandering the streets of Istanbul? Or what if, all of a sudden, he came face to face with a work by Andy Warhol, Jean-Michel Basquiat, or Roy Lichtenstein?
The visual world of Hamid Tolouei Fard comes alive through precisely these kinds of playful encounters—a world in which the boundaries between memory and the present, East and West, and even reality and the comic-book universe begin to blur. Characters who once inhabited the books, magazines, and animations of past decades leave their original worlds behind and step into contemporary life.
They travel, encounter new geographies, and each time, within a different place and culture, a new adventure unfolds.
Born in Tehran in 1984 and educated in graphic design, Hamid Tolouei Fard is a visual artist working in contemporary Pop Art who currently lives and works in Turkey. His background in graphic design can be traced through his approach to form, letterforms, and composition—a path that, over the years, has led to the development of a distinctive visual language. In this language, icons of global popular culture and the aesthetics of comic strips coexist with Eastern motifs and visual structures.
But the story is about more than a meeting between East and West.
What has become increasingly prominent in his recent work is the way he removes familiar icons of popular culture—particularly cartoon characters from the 1960s through the 1990s—from their original worlds. Tolouei Fard brings them into his own everyday life and, drawing on the environment and culture in which he finds himself, creates new stories for them.
In this world, a cartoon character is no longer bound to the time or geography in which it was originally created. It can travel to Istanbul, walk among the cultural signs of another land, enter an artwork from a different period, or suddenly find itself in an entirely contemporary situation.
Geography in Tolouei Fard’s work, much like his characters, never remains fixed. It is a fluid, narrative element that moves with the story. Just as Istanbul became one of the most significant settings in his visual world during a particular period, Iran can now enter that world without reducing his practice to the restrictive category of “Iranian art.” This movement between cities, countries, and different cultural landscapes is part of his artistic method rather than an indication of attachment to any single geography. From this perspective, the presence of Iran in Tolouei Fard’s recent works can be understood as a natural continuation of the same path that previously carried his characters to Istanbul and other geographies—a new chapter in the same narrative rather than the beginning of a separate artistic direction.
Letters That Are Not Meant to Be Read
To understand how Tolouei Fard arrived at this colorful and playful world, we need to go back a little.
One of the foundations of his visual language can be found in his distinctive approach to letters. From the beginning, the shapes and curves of letterforms were not necessarily something to be “read.” With the eye of a graphic designer, he removed letters from their conventional function and transformed them into textures and pure visual elements.
Here, the viewer is not necessarily expected to read a word or decipher the meaning of a sentence. The first task is simply to look—to see the form, follow the movement of the letters, and experience their relationship with the rest of the image.
This approach eventually created the ground for an encounter between two seemingly distant visual worlds: forms rooted in Eastern aesthetics and the direct, colorful, popular language of Pop Art.
From Myth to Pop
Arriving at this point did not happen overnight.
In his solo exhibition Mashi and Mashyaneh, Tolouei Fard explored the myth of creation, directly combining letterforms with illustration. He later continued this experimentation in exhibitions such as I Am a Graphic Designer and Mehr-Ban, this time bringing typographic forms together with lithographic imagery.
Each of these experiences formed part of a larger journey that gradually placed the “image” at the center of his artistic world. Letters remained present, but they were no longer the final destination; they had become part of something larger.
Ultimately, this path led Tolouei Fard toward the vivid, energetic, and borderless visual world that defines his Pop Art today.
Tintin: The Artist’s Alter Ego
Among all the characters that have entered this world, one occupies a very different position: Tintin.
For Tolouei Fard, Tintin is not simply a famous comic-book character or an appealing icon to appropriate within Pop Art. He is part of the artist’s childhood memories and, at the same time, reflects something of Tolouei Fard’s own adventurous spirit.
Perhaps this is why the artist has so often imagined himself within Tintin’s adventures.
Over time, Tintin has become a kind of visual alter ego—a character who can travel in the artist’s place, enter different situations, and live through his memories, everyday experiences, and fantasies.
During Tolouei Fard’s life and practice in Turkey, this relationship has even extended beyond the boundaries of the canvas. According to the artist, an exhibition centered on Tintin’s adventures in Istanbul in 2022 created such a strong association between him and the character that, within parts of his artistic circle, he himself came to be known as “Tintin.”
At this point, then, we are no longer dealing simply with the choice of a favorite character. Within Tolouei Fard’s world, Tintin has become a mediator—a figure capable of standing in for the artist, traveling, moving through time, and entering situations that are sometimes real and sometimes entirely imaginary.
What If the Characters of Our Childhood Lived Among Us Today?
Perhaps the central idea behind a significant part of Tolouei Fard’s work can be expressed through one simple question:
What would happen if the characters of our childhood were living alongside us today?
His answer takes the form of a series of visual scenarios. The characters enter everyday life and experience new adventures according to the geography in which the artist finds himself. The environment, everyday objects, cultural signs, and personal memories all contribute something to the story.
For this reason, place in his work is never merely a decorative backdrop.
Every geography has the potential to create a new story for a familiar character. The character remains the same, but the world around it changes—and that simple shift is enough to generate an entirely different narrative.
From Warhol’s Soup Cans to the Things We Pass by Every Day
Another aspect of Tolouei Fard’s approach to Pop Art relates to Andy Warhol and his engagement with ordinary objects and consumer products.
The question that interests Tolouei Fard here appears deceptively simple: why shouldn’t something so ordinary and readily available today that we barely notice it become valuable one day?
An old book, a photograph, a forgotten poster, or an object sitting somewhere in our everyday surroundings may seem insignificant at the moment. Yet time—and the context in which that object is presented—can completely transform our relationship with it.
Something that was once an ordinary part of daily life may later become a cultural image, a collective memory, or even an object of commercial value.
Tolouei Fard approaches this logic but adds something more personal to it: nostalgia.
In his work, a familiar object or character matters not only because of its place in popular culture; it also carries a memory. Something drawn from the world of Pop can simultaneously function as a public image and as a fragment of personal memory—or even the memory of an entire generation.
Pop Art Without Violence: Remaining in the World of Childhood
Pop Art can be unapologetically bold. Violence, war, weapons, sexuality, and provocative language can all enter its visual vocabulary, and they have appeared frequently throughout Pop Art and contemporary art.
Tolouei Fard, however, has consciously chosen not to move in that direction.
The world he prefers to inhabit is a playful one rooted in childhood, memory, and imagination.
This is perhaps where one of the most personal qualities of his work becomes visible. Humor and play are not simply ways of entertaining the audience; they are also part of the creative process itself.
Sometimes everything begins with a simple thought: a memory, a joke, or the idea of how amusing it might be to place a particular character in an unexpected situation. That moment alone can become the spark for a painting.
In such a process, the work emerges from the artist’s own enjoyment of constructing the scene before considerations of sales, galleries, or the market enter the picture. The playfulness of these works, therefore, is not merely a decorative strategy; it is part of Tolouei Fard’s personal experience of making art.
Time Travel: When Tintin Enters Art History
But if Tintin can travel from one geography to another, why shouldn’t he be able to travel through time as well?
This game became more explicit in the exhibition Time Travel. In this series, familiar cartoon characters—particularly Tintin and Mickey Mouse—did not simply enter everyday life; they also found their way into the worlds of other artists.
Tintin might appear in front of a work by Andy Warhol, enter the visual universe of Jean-Michel Basquiat, or find himself in the worlds of Roy Lichtenstein and Keith Haring. Sometimes he simply passes in front of an artwork; at other times, he becomes directly involved in what is happening inside it.
This is where the title Time Travel begins to reveal its fuller meaning.
Characters that are themselves part of the collective memory of popular culture move between different periods, styles, and visual worlds, entering into an imaginary dialogue with the history of contemporary art.
It is, in fact, a continuation of Tolouei Fard’s familiar game: take a recognizable image out of the place where it has always belonged, put it somewhere you would never expect to see it, and then see what kind of story emerges.
Simplicity as a Choice
Despite all this movement between cultures, periods, and images, Tolouei Fard has no interest in making his artistic world appear unnecessarily complicated. On the contrary, he distances himself from complexity, preferring simplicity, play, and a direct relationship with the image.
Perhaps this is precisely why cartoon characters fit so naturally into his world.
They do not require lengthy explanations before entering an artwork. Many viewers already know them; some may even have personal memories associated with them. Tolouei Fard takes this shared visual memory and, by changing its time, place, and context, gives it a new story.
A World Between Memory and the Present
Ultimately, Hamid Tolouei Fard’s work is a meeting place for multiple worlds: East and West, past and present, letter and image, local culture and global popular culture, personal memory and collective memory.
Yet perhaps what connects all these worlds is one simple idea: play.
Here, Tintin can step out of the pages of a comic book and walk through the streets of Istanbul. He can travel across decades and suddenly find himself standing before a Warhol or entering the worlds of Basquiat and Lichtenstein. A letter can become an image without ever needing to be read, while a cartoon character from childhood can become the carrier of an artist’s present-day experience.
And perhaps this is precisely where the appeal of Tolouei Fard’s world lies: we do not need to make everything complicated in order to enter it.
Sometimes all it takes is to remove an old character from the place where it has always belonged, set it loose in a new time and place, and see what kind of adventure awaits it this time.
Hamid Tolouei-Fard’ın Biyografisi:
Harf Formundan Pop’a: Hamid Tolouei Fard’ın Görsel Dünyası
Hafıza, gündelik yaşam ve karakterlerin zamanlar ve kültürler arasındaki yolculuğu
Tintin bugün çizgi roman sayfalarından çıkıp gelseydi nereye giderdi? İstanbul sokaklarında dolaşmaya başlasaydı ne olurdu? Ya da bir anda kendisini Andy Warhol, Jean-Michel Basquiat veya Roy Lichtenstein’ın bir eserinin karşısında bulsaydı?
Hamid Tolouei Fard’ın görsel dünyası tam da bu tür oyunlarla hayat buluyor; hafıza ile bugün, Doğu ile Batı, hatta gerçeklik ile çizgi roman dünyası arasındaki sınırların giderek belirsizleştiği bir yerde. Bir zamanlar geçmiş on yılların kitaplarında, dergilerinde ve animasyonlarında yaşayan karakterler, onun eserlerinde kendi dünyalarından çıkıp bugünün gündelik hayatına adım atıyor.
Yolculuk ediyor, yeni coğrafyalarla karşılaşıyor ve her defasında, farklı bir mekânın ve kültürün içinde onlar için yeni bir macera başlıyor.
1984 yılında Tahran’da doğan ve grafik tasarım eğitimi alan Hamid Tolouei Fard, çağdaş Pop Art alanında çalışan bir görsel sanatçıdır. Günümüzde Türkiye’de yaşamakta ve çalışmalarını burada sürdürmektedir. Grafik tasarım geçmişinin izlerini; biçime, harflere ve kompozisyona yaklaşımında görmek mümkün. Yıllar içinde gelişen bu süreç, kendine özgü bir görsel dilin oluşmasını sağlamıştır. Bu dilde küresel popüler kültür ikonları ve çizgi roman estetiği, Doğu’ya özgü motifler ve görsel yapılarla yan yana gelir.
Ancak hikâye yalnızca Doğu ile Batı’nın karşılaşmasından ibaret değil.
Tolouei Fard’ın son dönem çalışmalarında daha belirgin hâle gelen şey, özellikle 1960’lardan 1990’lara uzanan dönemin tanıdık çizgi karakterlerini ait oldukları dünyalardan çıkarma biçimidir. Sanatçı bu karakterleri kendi gündelik hayatına taşır; ardından içinde bulunduğu coğrafya ve kültürden yola çıkarak onlar için başka hikâyeler yaratır.
Bu dünyada bir çizgi karakter, artık doğduğu zamanın ve coğrafyanın sınırları içinde kalmak zorunda değildir. İstanbul’a gidebilir, başka bir kültürün simgeleri arasında dolaşabilir, farklı bir döneme ait sanat eserinin içine girebilir ya da kendisini tamamen güncel bir durumun ortasında bulabilir.
Tolouei Fard’ın eserlerinde coğrafya da tıpkı karakterleri gibi sabit kalmaz; hikâyeyle birlikte hareket eden, akışkan ve anlatısal bir unsurdur. İstanbul’un belirli bir dönemde onun görsel dünyasının en önemli arka planlarından birine dönüşmesi gibi, bugün İran da bu dünyanın içine girebilir; üstelik sanatçının üretimini sınırlı bir “İran sanatı” kategorisine indirgemeden. Şehirler, ülkeler ve farklı coğrafyalar arasındaki bu hareketlilik, onun belirli bir ülkeye bağlılığının göstergesi değil, çalışma yönteminin bir parçasıdır. Bu açıdan bakıldığında, Tolouei Fard’ın yeni eserlerinde İran’ın yer alması da karakterlerini daha önce İstanbul’a ve başka coğrafyalara taşıyan yaklaşımın doğal bir devamı olarak görülebilir: ayrı bir sanatsal yönelimin başlangıcı değil, aynı anlatının yeni bir bölümü.
Okunmak İçin Var Olmayan Harfler
Bu renkli ve oyunbaz dünyaya nasıl ulaştığını anlamak için biraz geriye gitmek gerekiyor.
Tolouei Fard’ın görsel dilinin köklerinden biri, harflere olan kendine özgü yaklaşımında bulunabilir. Harflerin biçimleri ve kıvrımları, onun için en başından beri mutlaka “okunması” gereken şeyler değildi. Grafik tasarımcı bakışıyla harfleri alışılmış işlevlerinden çıkararak onları dokuya ve saf görsel öğelere dönüştürdü.
Burada izleyicinin mutlaka bir kelimeyi okuması ya da bir cümlenin anlamını çözmesi beklenmez. Her şeyden önce biçimi görmesi; harflerin hareketini takip etmesi ve onların görüntünün geri kalanıyla kurduğu ilişkiyi hissetmesi gerekir.
Bu yaklaşım zamanla, birbirinden oldukça uzak görünen iki görsel dünyanın buluşmasına zemin hazırladı: kökleri Doğu estetiğine uzanan biçimler ile Pop Art’ın doğrudan, renkli ve popüler dili.
Mitolojiden Pop’a Uzanan Bir Yol
Bu noktaya gelmek bir anda gerçekleşmedi.
Tolouei Fard, “Mashi ve Mashyaneh” adlı kişisel sergisinde yaratılış mitini ele aldı ve harf formlarını doğrudan illüstrasyonla bir araya getirdi. Bu deneyim daha sonra “Ben Grafik Tasarımcıyım” ve “Mehr-Ban” gibi sergilerde devam etti; bu kez tipografik formlar taş baskı imgeleriyle buluştu.
Bu deneyimlerin her biri, “imgeyi” yavaş yavaş sanatçının görsel dünyasının merkezine taşıyan daha geniş bir sürecin parçalarıydı. Harfler hâlâ oradaydı, ancak artık varılacak son nokta değildi; daha büyük bir dünyanın parçasına dönüşmüştü.
Bu yolculuk sonunda Tolouei Fard’ı bugün Pop Art çalışmalarında gördüğümüz renkli, enerjik ve sınır tanımayan dünyaya taşıdı.
Tintin: Sanatçının Görsel Alter Egosu
Bu dünyaya giren bütün karakterler arasında birinin yeri diğerlerinden farklıdır: Tintin.
Tolouei Fard için Tintin yalnızca ünlü bir çizgi roman karakteri ya da Pop Art’ta kullanılabilecek çekici bir ikon değildir. O, sanatçının çocukluk hafızasının bir parçasıdır ve aynı zamanda Tolouei Fard’ın kendi maceracı ruhundan bir şeyler yansıtır.
Belki de tam bu nedenle sanatçı, kendisini defalarca Tintin’in maceralarının içinde hayal eder.
Zaman içinde Tintin, onun bir tür görsel alter egosuna dönüşmüştür; sanatçının yerine yolculuk edebilen, farklı durumların içine girebilen ve onun anılarını, gündelik deneyimlerini ve hayallerini yaşayabilen bir karaktere.
Tolouei Fard’ın Türkiye’deki yaşamı ve sanat pratiği sırasında bu ilişki, tuvallerin sınırlarını bile aşmıştır. Sanatçının anlattığına göre, 2022 yılında Tintin’in İstanbul’daki maceralarını merkeze alan sergi, sanatçı ile karakter arasındaki bağı o kadar görünür hâle getirdi ki sanat çevresinin bir bölümünde kendisi de “Tintin” adıyla anılmaya başladı.
Dolayısıyla artık yalnızca sevilen bir karakterin seçilmesinden söz etmiyoruz. Tintin, Tolouei Fard’ın dünyasında bir aracıya dönüşüyor; sanatçının yerine geçebilen, seyahat eden, zamanın içinde hareket eden ve bazen gerçek, bazen tamamen hayali durumlara girebilen bir figüre.
Ya Çocukluğumuzun Karakterleri Bugün Bizimle Yaşasaydı?
Tolouei Fard’ın üretiminin önemli bir bölümünün merkezindeki fikir belki de basit bir soruyla anlatılabilir:
Çocukluğumuzun karakterleri bugün bizimle birlikte yaşasaydı ne olurdu?
Sanatçının bu soruya verdiği yanıt, bir dizi görsel senaryo biçiminde ortaya çıkar. Karakterler gündelik hayatın içine girer ve sanatçının bulunduğu coğrafyaya göre yeni maceralar yaşarlar. Çevre, gündelik nesneler, kültürel işaretler ve kişisel anılar hikâyeye ayrı ayrı katkıda bulunur.
Bu nedenle mekân, onun eserlerinde yalnızca dekoratif bir arka plan değildir.
Her coğrafya, tanıdık bir karakter için yeni bir hikâye yaratabilir. Karakter aynı karakterdir; değişen, onun çevresindeki dünyadır. Ve bazen yalnızca bu değişim bile bambaşka bir anlatının ortaya çıkması için yeterlidir.
Warhol’un Çorba Kutularından Her Gün Yanından Geçtiğimiz Şeylere
Tolouei Fard’ın Pop Art’a yaklaşımının bir başka yönü, Andy Warhol’un sıradan nesneler ve tüketim ürünleriyle kurduğu ilişkiye uzanır.
Sanatçının burada önemsediği soru görünüşte oldukça basittir: Bugün o kadar sıradan ve elimizin altında olan, hatta varlığını bile fark etmediğimiz bir şey neden bir gün değerli bir nesneye dönüşmesin?
Eski bir kitap, bir fotoğraf, unutulmuş bir poster ya da bugün gündelik hayatımızın bir köşesinde duran herhangi bir nesne, o anda pek önemli görünmeyebilir. Ancak zaman ve o nesnenin sunulduğu bağlam, onunla kurduğumuz ilişkiyi tamamen değiştirebilir.
Bir zamanlar gündelik hayatın sıradan bir parçası olan şey, ileride kültürel bir imgeye, ortak bir anıya, hatta ticari değeri olan bir nesneye dönüşebilir.
Tolouei Fard bu düşünceye yaklaşırken ona daha kişisel bir unsur ekler: nostalji.
Onun eserlerinde tanıdık bir nesne ya da karakter yalnızca popüler kültürdeki yeri nedeniyle önemli değildir; beraberinde bir anı da taşır. Pop dünyasından esere giren bir şey, aynı anda hem kamusal bir imge hem kişisel hafızanın, hatta bir kuşağın ortak belleğinin parçası olabilir.
Şiddetsiz Pop Art: Çocukluk Dünyasında Kalmak
Pop Art son derece cesur ve sınır tanımaz olabilir. Şiddet, savaş, silahlar, cinsellik ya da sert bir dil bu dünyanın içine rahatlıkla girebilir; Pop Art ve çağdaş sanat tarihinde de bu tür temalar sıkça kullanılmıştır.
Ancak Tolouei Fard bilinçli olarak bu yöne gitmemeyi seçer.
Onun içinde kalmayı tercih ettiği dünya; köklerini çocukluktan, hafızadan ve hayal gücünden alan oyunbaz bir dünyadır.
Belki de tam burada eserlerinin en kişisel özelliklerinden biri ortaya çıkar. Mizah ve oyun onun için yalnızca izleyiciyi eğlendirmenin bir yolu değildir; yaratım sürecinin kendisi de aynı duyguyla şekillenir.
Bazen her şey basit bir düşünceyle başlar: bir anı, bir şaka ya da belirli bir karakterin beklenmedik bir durumda ne kadar eğlenceli görünebileceği fikri. Yalnızca bu an bile yeni bir resmin çıkış noktasına dönüşebilir.
Böyle bir süreçte eser; satış, galeri ya da piyasanın vereceği tepki düşünülmeden önce, sanatçının o sahneyi kurarken aldığı keyiften doğar. Dolayısıyla resimlerdeki oyunbazlık yalnızca dekoratif bir strateji değildir; sanatçının eseri üretirken yaşadığı kişisel deneyimin bir parçasıdır.
“Zamanda Yolculuk”: Tintin Sanat Tarihine Girdiğinde
Peki Tintin bir coğrafyadan diğerine gidebiliyorsa, neden zamanda da yolculuk etmesin?
Bu oyun, “Zamanda Yolculuk” sergisinde daha belirgin bir hâl aldı. Bu seride, başta Tintin ve Mickey Mouse olmak üzere tanıdık çizgi karakterler yalnızca gündelik hayatın içine girmedi; başka sanatçıların dünyalarına da yollarını buldu.
Tintin, Andy Warhol’un bir eserinin karşısında belirebilir, Jean-Michel Basquiat’nın görsel dünyasına girebilir ya da kendisini Roy Lichtenstein ve Keith Haring’in dünyalarında bulabilir. Bazen yalnızca bir eserin önünden geçer; bazen de doğrudan eserin içindeki hikâyenin bir parçası olur.
İşte tam burada “Zamanda Yolculuk” başlığı daha açık bir anlam kazanır.
Kendileri de popüler kültürün ortak hafızasının bir parçası olan karakterler, farklı dönemler, üsluplar ve görsel dünyalar arasında dolaşarak çağdaş sanat tarihiyle hayali bir diyaloğa girer.
Aslında Tolouei Fard’ın eski oyunu devam etmektedir: Tanıdık bir imgeyi her zaman bulunduğu yerden çıkar, onu görmeyi hiç beklemediğin bir yere koy ve ardından nasıl bir hikâye ortaya çıkacağını izle.
Bir Tercih Olarak Sadelik
Kültürler, dönemler ve imgeler arasındaki bütün bu hareketliliğe rağmen Tolouei Fard, sanatsal dünyasını karmaşık göstermeye ilgi duymaz. Aksine, karmaşıklıktan uzak durur; sadeliği, oyunu ve imgeyle doğrudan ilişki kurmayı tercih eder.
Belki de çizgi karakterlerin onun dünyasına bu kadar doğal biçimde yerleşmesinin nedeni budur.
Bu karakterlerin bir sanat eserine girebilmek için uzun açıklamalara ihtiyacı yoktur. İzleyicilerin çoğu onları zaten tanır; hatta belki onlarla ilgili kişisel anılara sahiptir. Tolouei Fard da bu ortak görsel hafızayı alır ve zamanını, mekânını ve bağlamını değiştirerek ona yeni bir hikâye verir.
Hafıza ile Bugün Arasında Bir Dünya
Sonuçta Hamid Tolouei Fard’ın eserleri birçok dünyanın buluşma noktasıdır: Doğu ile Batı, geçmiş ile bugün, harf ile imge, yerel kültür ile küresel popüler kültür, kişisel hafıza ile ortak bellek.
Fakat belki de bütün bu dünyaları birbirine bağlayan şey tek ve basit bir kavramdır: oyun.
Bu dünyada Tintin çizgi roman sayfalarından çıkıp İstanbul sokaklarında yürüyebilir. On yıllar boyunca zamanda yolculuk edip bir anda kendisini Warhol’un bir eserinin karşısında bulabilir ya da Basquiat ve Lichtenstein’ın dünyalarına girebilir. Bir harf, okunmasına gerek kalmadan bir imgeye dönüşebilir; çocukluk hafızasından gelen bir çizgi karakter ise bir sanatçının bugünkü deneyiminin taşıyıcısı olabilir.
Ve belki de Tolouei Fard’ın dünyasının çekiciliği tam olarak burada yatıyor: Bu dünyaya girebilmek için her şeyi karmaşıklaştırmamıza gerek yok.
Bazen yapılması gereken tek şey, eski bir karakteri her zaman bulunduğu yerden çıkarıp yeni bir zaman ve mekâna bırakmak ve bu kez başına nasıl bir macera geleceğini görmek.