مجتبی رمزی، هنرمند مجسمهساز ایرانی، متولد سال ۱۳۵۲ در تهران است. او پس از اخذ دیپلم گرافیک (۱۳۷۰)، تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع کارشناسی رشته نقاشی در دانشگاه شاهد (۱۳۷۶) و سپس کارشناسی ارشد رشته کارگردانی انیمیشن در دانشگاه تربیت مدرس (۱۳۸۱) ادامه داد. فعالیت حرفهای او در عرصه مجسمهسازی از سال ۱۳۷۲ آغاز شد؛ مسیری که به گفته خود هنرمند، بهصورت تجربی و همزمان با آموزش شکل گرفت و در تعامل مستمر با هنرجویانش تداوم یافت. این روند بعدها در فضایی با عنوان «آتلیه حلقه» پی گرفته شد.
رمزی طی بیش از سه دهه فعالیت هنری، علاوه بر خلق آثار مجسمهای، به تدریس مجسمهسازی، طراحی و انیمیشن در دانشگاهها و مراکز آموزشی از جمله دانشگاه شاهد، شریعتی، تربیت مدرس و علم و فرهنگ پرداخته و در حوزه انیمیشن عروسکی نیز فعالیت حرفهای داشته است. او همچنین کارگاهها و دورههای آموزشی متعددی در زمینه تکنیکهای مجسمهسازی برگزار کرده است.
هویت بصری آثار رمزی بیش از هر چیز با بازنمایی حیوانات، موجودات اسطورهای و ترکیب این دو شناخته میشود. حیوانات در آثار او گاه با رویکردی واقعگرایانه و گاه با الهام از هنر و اساطیر باستانی شکل میگیرند و در قالب موجوداتی ترکیبی چون اسفنکسها و دیگر جانورسانان تجسد مییابند. توجه به فرهنگ کهن ایرانی، هنر پیشاتاریخ، ایران باستان و بینالنهرین در فرم، نمادپردازی و ساختار روایی آثار او حضوری پررنگ دارد. جغد نیز از جمله نمادهایی است که در بسیاری از آثارش تکرار میشود و به ابزاری برای بیان مفاهیم مورد نظر هنرمند بدل شده است.
مضامین محوری در آثار رمزی حول مفاهیمی چون زندگی، آزادی، سرنوشت، تقدیر و بخت میچرخد. او میکوشد با معاصر کردن اسطورهها و بازخوانی نشانههای کهن، روایتی امروزی از دغدغههای انسان ارائه دهد. مجموعه «کازینو عدن» که در گالری خاک به نمایش درآمد، نمونهای شاخص از این رویکرد است؛ مجموعهای که با بهرهگیری از نشانههای اساطیری و ارجاع به مفهوم بخت و قمار، نقش تقدیر در زندگی انسان را یادآور میشود. استفاده از آلومینیوم و برنز در این آثار، جایگزینی مفهومی برای طلا و نقره در دستساختههای اساطیری تلقی شده و به بار معنایی اثر میافزاید. مجسمههای برنزی او با ترکیب قصه، نمادپردازی و پرداخت دقیق فنی، مخاطب را درگیر جهانی روایی و چندلایه میکنند.
رمزی در بیان سرچشمههای الهام خود به طبیعت، حیوانات، باورهای اساطیری و همچنین هنر هنرمندان گمنام تمدنهای باستان اشاره میکند. افزون بر این، او موسیقی، سینما و بهویژه ادبیات را از عناصر بنیادین در فرایند خلق آثارش میداند و ادبیات را «خالصترین و بیواسطهترین شکل آفرینش هنری» توصیف میکند. به اعتقاد او، حتی شخصیترین آثار هنری نیز ریشه در بستر اجتماعی و فرهنگی دارند و هنرمند، محصول زیستجهان فرهنگی خویش است. او همچنین تأکید میکند که در خلق آثارش از تکنولوژی دیجیتال استفاده نمیکند و بر فرایندهای دستی و متریالهای سنتی تمرکز دارد.
در کارنامه حرفهای این هنرمند، برگزاری نمایشگاههای انفرادی و گروهی متعدد در ایران و خارج از کشور به چشم میخورد. نخستین حضور نمایشگاهی او در قالب نمایشگاه گروهی در گالری سیحون (۱۳۹۲) رقم خورد و اولین نمایشگاه انفرادیاش را در همین گالری در سال ۱۳۹۶ برگزار کرد. آثار او تاکنون در شهرهایی چون تهران، پاریس، بیروت، لندن، تورنتو، بوداپست، ترانسیلوانیا، سئول، دبی و ابوظبی به نمایش درآمده و در رویدادهایی نظیر دوسالانهها، رزیدنسیها و حراجها، از جمله حراج تهران، ارائه شده است.
در کنار فعالیتهای هنری، رمزی بهعنوان کنشگر محیط زیست نیز شناخته میشود و از بنیانگذاران «جایزه یحیی» است؛ جایزهای سالانه که به یاد یحیی، نگهبان محیط زیست، و در پاسداشت خدمات محیطبانان پایهگذاری شده است.
در مجموع، آثار مجتبی رمزی را میتوان تلاشی برای پیوند میان طبیعت، اسطوره و زیست معاصر دانست؛ آثاری که با اتکا بر میراث بصری کهن و بیانی روایی و نمادین، جهانی شخصی اما ریشهدار در فرهنگ جمعی را پیش روی مخاطب میگشایند.


English